گزارشها از نجات افسر تسلیحات جنگنده آمریکایی در ایران؛ ترامپ عملیات را «جسورانه» خواند

گزارشها حاکی است نیروهای ویژه آمریکا به فرمان دونالد ترامپ برای نجات خلبان و افسر تسلیحات یک جنگنده ساقطشده وارد غرب ایران شدند و حدود ۳۰ ساعت پس از یافتن خلبان، افسر تسلیحات را نیز پیدا کرده و او را از ایران خارج کردند. رئیسجمهور آمریکا بامداد ۱۶ فروردین در پستی در شبکه اجتماعی اعلام کرد این افسر نیز نجات یافته و این عملیات را از «جسورانهترین» موارد جستوجو و نجات در تاریخ آمریکا توصیف کرد.

این تحولات یک روز پس از آن رخ داد که پدافند هوایی ایران روز ۱۴ فروردین، در سیوپنجمین روز از جنگ، دو جنگنده آمریکا را ساقط کرد؛ یکی در استان کهگیلویه و بویراحمد و دیگری در آبراه هرمز. به گزارشها، این نخستین بار در طول این جنگ بود که پدافند ایران موفق به ساقط کردن جنگندههای آمریکایی شد.

یک روز پیش از آن، پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، بر «نابودی» توان دفاع هوایی ایران تأکید کرده بود. جزئیات نحوه رهایی خلبان جت ساقطشده نزدیکی تنگه هرمز منتشر نشده و روشن نیست او خود گریخته یا توسط نیروهای ویژه آمریکا نجات یافته است.

در مورد جت ساقطشده در غرب ایران از مدل اف-۱۵ای، رسانههای آمریکایی و اسرائیلی به نقل از مقامهای نظامی ناشناس نوشتند خلبان با عملیات نیروهای ویژه آمریکا که وارد خاک ایران شده بودند نجات یافت و جستوجو برای افسر تسلیحات ادامه داشت. ویدئوهای منتشرشده از سوی ساکنان کهگیلویه و بویراحمد دستکم یک هواپیما و دو بالگرد را در ارتفاع پایین، ظاهراً در جریان جستوجو برای یافتن افسر تسلیحات، نشان میداد.

در یکی از این ویدئوها، نیروهای انتظامی ایران با سلاحهای انفرادی به سمت یک بالگرد آمریکایی شلیک میکردند. سپاه پاسداران انقلاب اسلامی روزهای ۱۴ و ۱۵ فروردین از سرنوشت این افسر ابراز بیاطلاعی کرد، گروههایی را برای یافتن او تشکیل داد و از مردم محلی خواست در صورت یافتن این آمریکایی، «مژدگانی و پاداش درخور» دریافت خواهند کرد.

بهگفته ترامپ، عملیات نجات افسر تسلیحات «به موازات» عملیات موفق دیگری برای نجات «یک خلبان شجاع» انجام شد که روز قبل عملی شده بود؛ او افزود این خبر را تأیید نکرده بودند تا عملیات دوم به خطر نیفتد. نام افسر یادشده و دو خلبان نجاتیافته اعلام نشده است. در همین حال، زنی در آمریکا که ظاهراً مادر افسر تسلیحات بود در شبکههای اجتماعی از مردم خواست برای رهایی او دعا کنند.

رسانههای آمریکایی جزئیات بیشتری از روند عملیات منتشر کردند. به گزارش سیانان، افسر تسلیحات بلافاصله پس از سقوط جنگنده در اوایل روز جمعه با ارتش آمریکا تماس گرفت. فاکسنیوز نوشت او از آموزشهای «بقا، گریز، مقاومت و رهایی» استفاده کرد تا به دست نیروهای ایرانی اسیر نشود، پس از دور شدن از محل سقوط سیگنالهای اضطراری موقعیت را فعال کرد و در بلندی پنهان شد.

این رسانه به نقل از یک مقام ارشد دولتی و منابعی که والاستریت ژورنال نیز به آنها استناد کرد افزود سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) پیش از موقعیتیابی، در عملیات فریب برای گمراه کردن نیروهای ایرانی عامدانه اطلاعات نادرستی منتشر کرد تا القا شود نیروهای آمریکایی او را یافته و در حال انتقالش هستند.

به گفته این مقام، نیروهای ایرانی نسبت به روند وقایع «گیج و نامطمئن» بودند و سیا از «قابلیتهای منحصربهفرد و پیشرفته» برای یافتن او بهره گرفت. اکسیوس گزارش داد محل خلبان بهسرعت موقعیتیابی شد و پنتاگون و کاخ سفید در جریان قرار گرفتند و ترامپ دستور اعزام کماندوها و هواپیماهای نجات را صادر کرد.

نیویورکتایمز نیز نوشت صدها سرباز و افسر نیروهای ویژه، همراه با دهها جت جنگنده و بالگرد، در عملیات نجات شرکت داشتند و از فضای مجازی و قابلیتهای اطلاعاتی نیز استفاده شد. در ایران این رخداد با ناکامی عملیات طبس در بهار ۱۳۵۹ مقایسه شده است. با وجود اعلام نجات افسر تسلیحات و گزارشها درباره رهایی خلبان در غرب کشور، برخی جزئیات از جمله سرنوشت خلبان جت سقوطکرده در نزدیکی تنگه هرمز و نام افراد درگیر همچنان منتشر نشده است.