مکرَم رباح: مانور ایران برای تبدیل لبنان به «کارت مذاکره» به نتیجهای نمیرسد

مکرَم رباح، استادیار تاریخ در دانشگاه آمریکایی بیروت، میگوید مانورهای جمهوری اسلامی ایران برای تبدیل لبنان به «کارت مذاکره» نتیجه نخواهد داد؛ ارزیابیای که همزمان با تشدید تلاشهای تهران برای پیوند دادن هر آتشبس و در نهایت صلح با آمریکا به جنگ حزبالله لبنان و نیروهای همپیمان موسوم به «جبهه مقاومت» مطرح میشود.

به گفته مقامهای ایرانی، تهران بر آن است که هر مسیر کاهش تنش، دامنهای فراتر از یک جبهه داشته باشد. در همین چارچوب، محمدباقر قالیباف در مقام رئیس هیئت مذاکرهکننده، هرگونه توافقی که پرونده لبنان را در بر نگیرد «فاقد منطق سیاسی» قلمداد کرده است. این موضعگیری، نشانهای از تلاش ایران برای گنجاندن جنگ لبنان در هر چارچوب احتمالی آتشبس و ترک مخاصمه توصیف میشود.

پرسش محوری اکنون این است که اصرار تهران بر پیوند زدن آتشبس با آمریکا به پرونده لبنان چه ماهیتی دارد: آیا پایان جنگ اسرائیل با حزبالله برای ایران «خط قرمز حیاتی» است یا صرفاً «ابزار دیپلماتیک» برای کسب امتیاز در حوزههای دیگر؟ رباح در گفتوگویی با اشاره به تجربه و پژوهشهایش درباره جنگ داخلی لبنان، ارزیابی میکند که تلاش برای تصاحب «کارت لبنان» در میز مذاکرات، به نتیجه نمیرسد.

این ارزیابی در حالی مطرح میشود که ایران بر ورود پرونده لبنان به هر توافق احتمالی تأکید دارد و چشمانداز اثرگذاری این موضع بر روند رایزنیها همچنان نامشخص است. بهگفته رباح، سرنوشت جنگ و آتشبس در لبنان را نمیتوان صرفاً با اهرمسازی در مذاکرات تعیین تکلیف کرد؛ موضوعی که نشان میدهد مسیر هر توافق احتمالی، با پیچیدگیهای میدانی و دیپلماتیک توأم خواهد بود.