قالیباف پس از مرگ لاریجانی؛ بازیگری فعال در غیاب مجتبی خامنهای
مرگ علی لاریجانی و علی خامنهای در حمله هوایی اسرائیل، معادلات سیاسی ایران را دستخوش تغییر کرده است. در این میان، محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، به یکی از چهرههای برجسته نظام تبدیل شده که با حضور فعال خود در فضای عمومی، توجهها را به خود جلب کرده است.
در حالی که مجتبی خامنهای، فرزند و جانشین احتمالی رهبر سابق، تاکنون تنها به صدور چند بیانیه مکتوب بسنده کرده و در انظار عمومی ظاهر نشده، قالیباف با انتشار پیوسته پیامهایی در شبکه اجتماعی ایکس (توییتر سابق) و انجام مصاحبههای متعدد، حضوری پررنگتر از خود نشان داده است.
با این حال، او در تجمع روز قدس که حامیان حکومت در آن حضور داشتند، غایب بود؛ تصمیمی که احتمالاً ناشی از نگرانیهای امنیتی بوده است. قالیباف با سابقهای نزدیک به سه دهه در ساختار قدرت، ترکیبی از نقشهای نظامی و غیرنظامی را تجربه کرده است. او که از فرماندهی نیروی هوافضای سپاه پاسداران تا ریاست پلیس، شهرداری تهران و در نهایت ریاست مجلس را در کارنامه خود دارد، همواره به جاهطلبی سیاسی شهرت داشته است.
قالیباف چهار بار در انتخابات ریاستجمهوری شرکت کرده، اما هرگز نتوانسته به پیروزی دست یابد. شکست او در سال ۱۳۸۴ در برابر محمود احمدینژاد، یکی از تلخترین تجربههای سیاسیاش بود. او همچنین در انتخابات سالهای ۱۳۹۲ و ۱۴۰۳ نامزد شد و در سال ۱۳۹۶ به نفع یکی از نامزدها کنار رفت.
بهترین نتیجه انتخاباتی او کسب جایگاه دوم در سال ۱۳۹۲ بود. پس از شکست در انتخابات ۱۳۸۴، قالیباف به مدت ۱۲ سال شهردار تهران شد؛ دورهای که به گفته ناظران، زمینهساز اتهامات فساد اقتصادی علیه او بود. گروههای حقوق بشری نیز او را در سرکوب اعتراضات مختلف، از جمله اعتراضات دانشجویی ۱۳۷۸، جنبش سبز ۱۳۸۸ و خیزش سراسری ۱۴۰۱، مقصر دانستهاند.
با این حال، قالیباف از سال ۱۳۹۹ به ریاست مجلس رسیده و در عین همسویی با نهادهای اصلی نظام، گاه از اصلاحات اقتصادی و نظارت قویتر مجلس حمایت کرده است. حضور فعال او در روزهای پس از مرگ لاریجانی، این پرسش را مطرح میکند که آیا قالیباف در تلاش است تا جایگاه خود را در ساختار قدرت جدید تثبیت کند؟