ترامپ به ایران ۴۸ ساعت برای بازگشایی تنگه هرمز مهلت داد؛ جستوجو برای خلبان مفقود آمریکایی ادامه دارد

دونالد ترامپ با تعیین ضربالاجل تا دوشنبه از ایران خواست تنگه هرمز را باز کند؛ تهدیدی که تهران آن را «نامتوازن و ابلهانه» توصیف کرد. همزمان، عملیات جستوجو برای یافتن خلبان آمریکایی مفقود در منطقهای دورافتاده از داخل ایران روز شنبه ادامه یافت و تنشها در ششمین هفته جنگ رو به افزایش گذاشت.

ترامپ در یک پیام در شبکههای اجتماعی نوشت: «یادتان هست وقتی به ایران ۱۰ روز فرصت دادم که توافق کند یا تنگه هرمز را باز کند؟ زمان در حال تمام شدن است — ۴۸ ساعت مانده پیش از آنکه جهنم بر سرشان فرود آید.» او پیشتر تهران را در این جنگ «شکستخورده و کاملاً درهمکوبیده» خوانده بود.

در پی سرنگونی دو هواپیمای جنگی آمریکا در روز جمعه و فراخوان ایران برای یافتن «خلبان دشمن»، خطر تشدید درگیریها بیشتر شده است. ژنرال علی عبداللهی علیآبادی از فرماندهی مشترک نیروهای مسلح ایران هشدار داد در صورت حمله به زیرساختهای ایران «درهای جهنم به روی شما گشوده خواهد شد» و تهدید کرد همه زیرساختهای مورد استفاده ارتش آمریکا در منطقه هدف قرار خواهد گرفت.

این جنگ که با حملات مشترک آمریکا و اسرائیل در ۲۸ فوریه آغاز شد، تاکنون هزاران کشته برجای گذاشته، بازارهای جهانی را لرزانده، مسیرهای کلیدی کشتیرانی را مختل کرده و قیمت سوخت را بالا برده است. هر دو طرف تهدید به هدف قرار دادن اهداف غیرنظامی کرده و چنین اهدافی را زدهاند؛ مسالهای که هشدارهایی درباره احتمال ارتکاب جنایات جنگی برانگیخته است.

بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، با تأکید بر ادامه حملات گفت «به لهکردن آنها ادامه خواهیم داد» و تأیید کرد ارتش اسرائیل یک مجتمع پتروشیمی در ماهشهر را که به گفته او به تامین مالی جنگ کمک میکند، هدف قرار داده است. به گزارش رسانههای دولتی ایران به نقل از یک مقام امنیتی استانی، در این حمله پنج نفر کشته و ۱۷۰ نفر زخمی شدند.

سازمان انرژی اتمی ایران نیز اعلام کرد حملهای هوایی در نزدیکی تاسیسات هستهای بوشهر یک نگهبان را کشت و یک ساختمان پشتیبانی را تخریب کرد. رئیس روساتم گفت ۱۹۸ کارگر در حال تخلیه هستند. این چهارمین بار بود که آن تاسیسات هدف قرار میگرفت.

در جبهه دیپلماسی، طاهر اندرابی، سخنگوی وزارت خارجه پاکستان، گفت تلاشهای اسلامآباد برای میانجیگری آتشبس «طبق برنامه پیش میرود» و پس از اعلام هفته گذشته پاکستان مبنی بر میزبانی قریبالوقوع گفتوگوها بین آمریکا و ایران، افزود روند در مسیر است. عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، اظهار کرد «مقامهای ایرانی هرگز از رفتن به اسلامآباد سر باز نزدهاند».

به گفته دو مقام منطقهای، میانجیهایی از پاکستان، ترکیه و مصر در حال تلاش برای کشاندن آمریکا و ایران به میز مذاکره هستند. یک مقام منطقهای درگیر این تلاشها و یک دیپلمات یک کشور خلیج فارس که در جریان موضوع قرار داشتند، گفتند طرح پیشنهادی شامل توقف درگیریها برای فراهمشدن زمینه یک راهحل دیپلماتیک است.

آنها به دلیل محرمانه بودن مذاکرات حاضر شدند بدون ذکر نام صحبت کنند. ایران اعلام کرد هواپیمای آمریکایی ساقطشده از نوع اف-۱۵ئی استرایک ایگل بوده و یکی از دو پرندهای است که جمعه هدف قرار گرفت. ستاد مشترک نیروهای مسلح ایران همچنین مدعی شد دو فروند بالگرد بلکهاوک آمریکا را هدف قرار داده است؛ این ادعا به طور مستقل تأیید نشده است.

جستوجوی خلبان مفقود بر منطقهای کوهستانی در استان کهگیلویه و بویراحمد متمرکز شده است. مجری یکی از شبکههای وابسته به صداوسیمای ایران از مردم خواست هر «خلبان دشمن» را به پلیس تحویل دهند. پنتاگون در ایمیلی اعلام کرد اطلاعیهای درباره «ساقط شدن یک هواگرد» در خاورمیانه دریافت کرده است.

به گفته این نهاد، یکی از اعضای خدمه نجات داده شد و وضعیت عضو دوم نامعلوم است. ترامپ به انبیسی نیوز گفت این حادثه بر مذاکرات با ایران تأثیری نخواهد گذاشت. رسانههای دولتی ایران همچنین گزارش دادند که حملات هوایی در جنوبغرب ایران روز شنبه دستکم سه کشته و تعدادی زخمی برجا گذاشت؛ همان منطقهای که گمان میرود عضو آمریکایی مفقود در آنجا باشد.

با نزدیکشدن ضربالاجل دوشنبه، خطر محاسبه اشتباه و گسترش درگیری وجود دارد؛ در حالی که اختلال در مسیرهای کشتیرانی و نوسانات بازار انرژی ادامه یافته است. سرنوشت ابتکارهای میانجیگرانه پاکستان، ترکیه و مصر و اینکه آیا توقفی در خصومتها برای ازسرگیری دیپلماسی به دست میآید یا نه، در روزهای آینده روشنتر خواهد شد.