Europees klimaatrapport: 2025 was heet en droog; grootste afgebrande gebied ooit in Europa
Europa beleefde in 2025 een uitzonderlijk heet en droog jaar, met het grootste door natuurbranden afgebrande gebied ooit gemeten. Dat blijkt uit de Europese Staat van het Klimaat 2025, opgesteld door de Europese klimaatdienst Copernicus en de Wereld Meteorologische Organisatie (WMO).
Voor Noordwest- en Centraal‑Europa was 2025 een van de tien droogste jaren sinds de metingen. Dat contrasteert scherp met de twee jaren ervoor, toen juist extreem veel regen viel en overstromingen grote schade aanrichtten. Nederland registreerde vorig jaar twee hittegolven, iets wat hier niet vaak voorkomt.
In delen van het land viel bovendien opvallend weinig neerslag. Het KNMI leverde, samen met andere instituten, data voor het rapport. Hittegolven trokken in 2025 herhaaldelijk over het continent. In juli hield een hittegolf 25 dagen aan; vooral in Scandinavië was die periode uitzonderlijk heet en veel langer dan gebruikelijk.
Onderzoekers constateren dat klimaatverandering hittegolven verergert en schatten dat hierdoor meer mensen overlijden aan extreme warmte. De combinatie van droogte en hitte wakkerde natuurbranden aan. In de Spaanse provincie Zamora verbrandde circa 40.081 hectare, de grootste natuurbrand in Spanje sinds het begin van de registratie in 1968.
Volgens de onderzoekers was de helft van de Europese uitstoot door natuurbranden afkomstig uit Spanje. Ook Nederland kende veel natuurbranden; hier was de uitstoot door natuurbranden hoger dan ooit gemeten. Hetzelfde gold voor Cyprus, het Verenigd Koninkrijk en Duitsland.
“In Europa is het grootste gebied ooit afgebrand afgelopen jaar,” zegt klimatoloog Gerard van der Schrier (KNMI). Tegelijkertijd kregen delen van Europa in 2025 te maken met hevige regen en overstromingen. Copernicus schat dat 14.500 mensen werden getroffen door stormen en overstromingen; minimaal 21 mensen kwamen om.
Europa geldt als een van de regio’s die wereldwijd het meeste risico lopen op overstromingen, al viel de impact vorig jaar volgens de onderzoekers mee vergeleken met 2023 en 2024. “Het blijft een ingewikkelde discussie dat droogte en extreme regenval beide passen binnen het beeld van klimaatverandering,” zegt Van der Schrier.
“Het zijn twee kanten van dezelfde klimaatveranderingsmedaille.” In algemene zin worden winters ten noorden van Parijs natter en zomers droger; in het zuiden worden alle seizoenen droger, al kunnen patronen lokaal afwijken. Copernicus herhaalt dat Europa het snelst opwarmende continent is.
Dat hangt onder meer samen met de versnelde opwarming van de poolregio’s, die een groot deel van het Europese continent beslaan. Waar sneeuw en ijs verdwijnen, reflecteren oppervlakken minder zonlicht en wordt meer warmte opgenomen. Land warmt bovendien sneller op dan oceaanwater, maar ook de zeetemperaturen lopen op: het Europese zeeoppervlak was in 2025 warmer dan ooit gemeten.
Dat baart Van der Schrier zorgen. Warmer zeewater verwarmt de lucht erboven, die met extra vocht het land op kan waaien. Daardoor voelt het ’s nachts benauwder aan en kan het tot extreme neerslag leiden, “zoals we ook zagen in Valencia een paar jaar geleden”, waar door daaropvolgende overstromingen meer dan 220 doden vielen.