Amsterdam wil ‘alles-mag’-imago op Koningsdag doorbreken met strengere regels en spreiding
Amsterdam probeert het hardnekkige beeld dat op Koningsdag alles kan en mag te doorbreken. In aanloop naar de feestdag kondigt de gemeente een pakket maatregelen aan, nadat hulpdiensten vorig jaar overbelast raakten door overvolle kades en bootjes en buitensporig alcohol- en drugsgebruik.
Spoedmeldingen stonden in de wacht en met name minderjarigen hadden eerste hulp nodig. Burgemeester Femke Halsema noemt de binnenstad op Koningsdag een “grootschalig, niet altijd gereguleerd en moeilijk beheersbaar openluchtfestival”. “Op dit moment is Koningsdag niet overal en altijd veilig, niet altijd feestelijk en niet altijd Amsterdams; dat moet anders”, zegt ze.
De stad wil bezoekersstromen beter spreiden: festivals aan de randen van de stad mogen langer doorgaan en op het water geldt voortaan een maximum van twaalf opvarenden plus een schipper per boot. Overtreders riskeren een boete van 80 euro voor particulieren tot 800 euro voor ondernemers.
Daarnaast wordt strenger gehandhaafd op illegale alcoholverkoop en feesten en komen er meer EHBO’ers op de fiets om de druk op ambulances te verminderen. Volgens de politie is er geen exact beeld van het totale aantal incidenten op Koningsdag, maar het aantal meldingen van openlijke geweldpleging verdubbelde in twee jaar tijd: van 28 in 2023 naar 57 in 2025.
Vorig jaar was er bovendien een dieptepunt met de verkrachting van een Ierse vrouw op klaarlichte dag op de Keizersgracht, waarvan beelden op sociale media circuleerden. Mick Werkendam, vanuit de gemeente verantwoordelijk voor het crowdmanagement, wijst erop dat Koningsdag de afgelopen twee jaar op een zaterdag viel.
“Omdat het nu een maandag is, hopen we dat het alcoholgebruik lager ligt. Meer mensen moeten de dag erna weer werken.” Volgens hem biedt de Amstel, voordat bootjes de binnenstad invaren, voldoende ruimte om te controleren of passagiers zich aan de regels houden.
Helemaal voorkomen dat mensen vanaf de kade alsnog opstappen, kan volgens hem niet, maar bij stilliggende boten in het centrum kan wel direct een handhavingsteam worden ingezet. Horecaondernemers zien al langer dat de feestdag onder druk staat en soms een grimmige sfeer krijgt.
Sommige cafés houden daarom de deuren dicht. Andere, zoals De Blaffende Vis in de Jordaan, steunen de nieuwe aanpak. Mede-eigenaar Jort Vos zegt gebaat te zijn bij een “leuk feestje waarbij mensen geen eigen drank of middelen meenemen”, maar verwacht vooral meer toezicht en bewustwording.
In de praktijk blijken regels lastig te handhaven, stelt hij: bezoekers die via zijstraten de Westerstraat moeten verlaten, keren geregeld toch terug en naarmate de dag vordert, neemt de bereidheid om regels te volgen af. Om de stromen beter te sturen wil de gemeente vanaf volgend jaar de Noordermarkt en de Westerstraat aanwijzen als evenemententerrein, zoals ook gebeurt op drukke plekken tijdens Pride.
Ondernemers hopen dat dit hen meer ruimte geeft om excessen tegen te gaan, bijvoorbeeld via beveiliging. Tegelijkertijd zijn er cafés, zoals R. de Rosa in de Jordaan, die dit jaar dichtblijven vanwege overlast door wildplassen, de grimmige sfeer aan het einde van de avond en de extra druk die dat oplevert.
De terugkerende waarschuwing “Amsterdam is te druk, kom niet meer” klinkt bijna elk jaar op de drukste dag van het jaar. Met de nieuwe maatregelen probeert de gemeente de feestdag beheersbaarder en veiliger te maken. Hoeveel effect de aanpak heeft, moet bij de komende editie blijken.