مارکو روبیو: پیشنهاد ایران درباره بازگشایی تنگه هرمز «غیرقابلقبول» است

مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، پیشنهاد تازه ایران برای بازگشایی تنگه هرمز در ازای رفع محاصره دریایی را «غیرقابلقبول» خواند و گفت منظور جمهوری اسلامی از بازگشایی این است که عبور از تنگه تنها پس از هماهنگی و کسب اجازه از تهران امکانپذیر باشد.

او روز دوشنبه ۷ اردیبهشت در گفتوگویی مفصل با فاکسنیوز با رد طرحی که به گفته او وزیر خارجه ایران در سفرهای اخیرش به پاکستان، عمان و روسیه ارائه داده، افزود: از نگاه تهران، «بله، تنگه باز است، اما فقط اگر با ایران هماهنگ کنید و اجازه بگیرید، وگرنه حمله میکنیم، و باید به ما پول بدهید.» روبیو تاکید کرد چنین سازوکاری بهمعنای بازگشایی تنگه نیست و گفت: «اینها آبراههای بینالمللی هستند.» به گفته او، آمریکا نمیتواند عادیسازی نظامی را بپذیرد که در آن «آنها تصمیم بگیرند چه کسی میتواند از یک آبراه بینالمللی استفاده کند و چقدر باید برای آن پول بدهد؛ اینجا کانال سوئز یا پاناما نیست.» او هشدار داد چنین رویهای سابقهای نهفقط در خاورمیانه، که در سراسر جهان ایجاد میکند.

تنگه هرمز در خلیج فارس مسیر عبور و صادرات حدود ۲۰ درصد نفت و گاز مصرفی جهان است. بهگفته این مقام آمریکایی، حکومت ایران در واکنش به حملات آمریکا و اسرائیل از ابتدای جنگی که از نهم اسفند ۱۴۰۴ آغاز شد، تنگه هرمز را بست. روبیو با اشاره به نقش این گذرگاه در جنگ گفت: «تنگه هرمز اساساً معادل یک سلاح هستهای اقتصادی است که ایران تلاش میکند از آن علیه جهان استفاده کند.

آنها به این میبالند که انرژی جهان را گروگان گرفتهاند.» وزیر خارجه آمریکا همچنین به مشکلات در ساختار تصمیمگیری در ایران پرداخت و گفت «گذشته از اینکه کشور توسط روحانیون شیعه افراطی اداره میشود، آنها بهشدت دچار شکاف داخلی هستند.» بهگفته او، همه در ایران تندرو هستند اما «برخی میدانند باید یک کشور و اقتصاد را اداره کنند و برخی کاملاً بر اساس الهیات انگیزه میگیرند».

او با اشاره به اینکه «تندروها با دیدگاه آخرالزمانی از آینده، قدرت نهایی را در ایران در دست دارند» به شرایط پیرامون مجتبی خامنهای اشاره کرد و افزود اعتبار او هنوز آزمایش نشده و دسترسیاش مورد تردید است؛ «کسی است که در ملأ عام دیده نشده و صدای او را نشنیدهایم؛ این تنش در سیستم آنها ایجاد کرده است.» روبیو در پاسخ به پرسشی درباره زنده بودن یا نبودن مجتبی خامنهای گفت نشانههایی وجود دارد که او زنده است، اما «زنده بودن و در قدرت بودن دو مسئله متفاوت است».

بهگفته او، پاسخ این پرسشها روشن نیست که آیا او اعتبار پدرش را دارد یا نه و آیا واقعاً تصمیمات را میگیرد یا کسی بهجای او ایستاده و بخش عمدهای از امور را کنترل میکند. او افزود در «سیستم آنها اختلال عملکرد» وجود دارد که مذاکره را در حال حاضر دشوارتر میکند.

وزیر خارجه آمریکا سپس به مشکلات اقتصادی در داخل ایران اشاره کرد و با یادآوری اعتراضهای دیماه سال گذشته گفت همه مشکلات پیشین پابرجاست و بسیاری بدتر شده است: تورم تشدید شده، خشکسالی ادامه دارد، پرداخت حقوق و دستمزد با مشکل روبهروست، اقتصاد فلج است و ایران با تحریمهای اقتصادی فلجکننده در سراسر جهان روبهروست.

به گفته او، اکنون ایران «نیمی از موشکها، کارخانهها و همه نیروی دریایی و هوایی» خود را از دست داده و «ضعیفتر» شده است. روبیو در این گفتوگو بار دیگر بر لزوم جلوگیری از دستیابی حکومت ایران به سلاح هستهای تاکید کرد. او با رد طرح ایران درباره عدم مذاکره بر سر مسائل هستهای گفت تهران در پی خرید زمان است و آمریکا نباید اجازه دهد از این وضعیت قِسْر در برود؛ به گفته او، باید اطمینان حاصل شود هر توافقی چنین امکانی را از میان میبرد.