ترامپ پس از بنبست مذاکرات با ایران دستور محاصره دریایی تنگه هرمز را صادر کرد

دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز یکشنبه ۲۳ فروردین به نیروی دریایی این کشور دستور داد مسیرهای کشتیرانی به بنادر ایران را در تنگه هرمز مسدود کند؛ تصمیمی که پس از شکست مذاکرات هیئتهای ایران و آمریکا در پاکستان و بدون دستیابی به توافق اتخاذ شد.

ستاد فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) اعلام کرد اجرای محاصره دریایی برای تمامی کشتیهایی که به مقصد بنادر ایران حرکت میکنند یا از آن خارج میشوند، از ساعت ۱۰ صبح دوشنبه به وقت شرق آمریکا (۱۷:۳۰ به وقت تهران، ۱۴:۰۰ به وقت گرینویچ) آغاز خواهد شد. به گفته سنتکام، این محاصره «بدون تبعیض» شامل شناورهای همه کشورها که وارد بنادر و مناطق ساحلی ایران میشوند یا از آنها خارج میگردند، اعمال میشود.

روابط عمومی سپاه پاسداران در واکنش هشدار داد نزدیک شدن شناورهای نظامی به تنگه هرمز «نقض آتشبس» تلقی خواهد شد. در این بیانیه آمده است تنگه برای عبور «بیضرر» شناورهای غیرنظامی باز است، اما هرگونه حضور نظامی در این محدوده با «برخورد سخت» مواجه میشود. ترامپ در بیانیهای طولانی در شبکه اجتماعی خود نوشت هدف نهایی او پاکسازی مین و بازگشایی تنگه برای همه کشتیهاست، «اما تا آن زمان نباید اجازه داد ایران از کنترل بر این آبراه سود ببرد».

او افزود نیروی دریایی آمریکا روند محاصره هر کشتیِ در حال ورود یا خروج از تنگه هرمز را آغاز میکند و هشدار داد: «هر ایرانی که به سمت ما یا کشتیهای غیرنظامی شلیک کند، نابود خواهد شد!» بهدنبال فروپاشی مذاکرات در پاکستان، محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی و سرپرست هیئت ایرانی، گفت: «اگر بجنگید، میجنگیم و اگر با منطق جلو بیایید با منطق برخورد میکنیم، اما زیر بار هیچ تهدیدی نمیرویم».

در همین حال گزارش شده تهران نیز در حال محدود کردن تردد در این تنگه است، اما به کشتیهایی که تشخیص دهد برای کشورهای «دوست» مانند چین کار میکنند، اجازه عبور میدهد. گزارشهای تأییدنشدهای نیز از قصد تهران برای دریافت عوارض از کشتیها حکایت دارد. ترامپ این رویکرد را «اخاذی جهانی» خواند و گفت به نیروی دریایی دستور داده هر شناوری را که در آبهای بینالمللی به ایران حق عبور پرداخته است «شناسایی و متوقف» کند.

او همچنین از آغاز تخریب مینهایی سخن گفت که به ادعای او ایران در تنگه کار گذاشته است. ارتش آمریکا روز شنبه خبر داده بود دو ناو جنگی برای آغاز پاکسازی مین و تضمین وجود یک «مسیر امن» برای عبور نفتکشها از تنگه حرکت کردهاند؛ ادعایی که تهران آن را رد کرد. خبرگزاری فارس نیز گزارش داد دو نفتکش با پرچم پاکستان که به سمت تنگه هرمز در حرکت بودند، مسیر خود را تغییر داده و بازگشتهاند.

ترامپ در پیام دیگری نوشت محاصره «بهزودی» آغاز خواهد شد و «کشورهای دیگری نیز» در آن مشارکت خواهند کرد. او افزود به ایران اجازه داده نخواهد شد از «اقدام غیرقانونیِ اخاذی» سود ببرد و تأکید کرد آمریکا «در زمان مناسب کاملاً آماده شلیک» است.

در پیام بعدی خود با اشاره به گفتوگوهای روز شنبه گفت ایران قول داده بود تنگه هرمز را باز کند اما در انجام آن ناکام ماند و مدعی شد تهران از مینگذاری سخن میگوید «با اینکه تمام نیروی دریاییشان و بیشتر مینگذارهایشان بهطور کامل نابود شدهاند». به گفته او، این وضعیت موجب اضطراب و اختلال گسترده و «آسیب دائمی» به اعتبار ایران شده است.

با فروپاشی مذاکرات ایران و آمریکا، ترس از آغاز دوباره درگیریها در یکی از پرتنشترین آبراههای جهان افزایش یافته است. بر اساس اعلام سنتکام، زمانبندی آغاز محاصره از دوشنبه تعیین شده و طرفها نشانهای از عقبنشینی از مواضع خود بروز ندادهاند.