Հայաստան–ԱՄՆ ռազմավարական համաձայնագիր և ԵՄ ինտեգրման օրենք. Երևանը խորացնում է կապերը Արևմուտքի հետ
Հայաստանը վերջին օրերին արագացրել է իր արևմտյան ուղղությունը. հունվարի 14-ին հայկական և ամերիկյան դիվանագիտական ներկայացուցիչները ստորագրել են Հայաստան–ԱՄՆ ռազմավարական գործընկերության համաձայնագիր՝ ճանապարհ բացելով առևտրային, ռազմավարական և քաղաքական կապերի խորացման համար։
Մի քանի օր առաջ՝ հունվարի 9-ին, կառավարությունը ընդունել էր «ԵՄ ինտեգրման մասին» օրենքը, որը իրավական հիմք է տալիս երկրի՝ ԵՄ անդամակցության համար որակավորվելու ուղղությամբ իրականացվող ջանքերին։ Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարել է, որ ընդունված օրենքը կարող է դառնալ շրջադարձային պահ երկրի պատմության մեջ, սակայն զգուշացրել է՝ ԵՄ-ին միանալու գործընթացը բարդ է և պահանջում է հետևողական քաղաքական կամք ու հանրային աջակցություն։
«Օրենքը ընդունելով՝ Հայաստանը բառացիորեն չի միանում ԵՄ-ին, որովհետև դա չի կարող արվել օրենքով կամ կառավարության որոշմամբ. այդպիսի որոշում կարող է կայացվել միայն հանրաքվեով», նշել է վարչապետը։ Հունվարի 13-ին Փաշինյանը հեռախոսով զրուցել է Եվրոպական խորհրդի նախագահ Անտոնիու Կոստայի հետ․ քննարկումների կենտրոնում եղել է հայ–ադրբեջանական խաղաղության գործընթացը։
Կոստան սոցիալական հարթակներում նշել է, որ հայտնել է ԵՄ պատրաստակամությունը՝ շարունակաբար ամրապնդելու գործընկերությունը Հայաստանի հետ ընդհանուր արժեքների հիման վրա և խորացնելու համագործակցությունը բոլոր ոլորտներում, ներառյալ անվտանգություն, տնտեսություն, հասարակությունից հասարակություն կապեր, ժողովրդավարական ինստիտուտներ և կայունություն։
Դիմակայության կայուն կարգավորման ուղղությամբ քայլերը վերջին շրջանում բարդացել են, երբ Բաքուն վերականգնել է պահանջը՝ Ադրբեջանի և նրա Նախիջևանի էքսկլավի միջև ցամաքային կապի համար արտատարածքային իրավունքներ ապահովելու վերաբերյալ։ ԵՄ-ի և ԱՄՆ-ի հետ կապերի սերտացումը գալիս է Ռուսաստանի հետ հարաբերությունների սրման ֆոնին։
Աշխարհաքաղաքական վերադասավորումների այս փուլում, ըստ աղբյուրի նկարագրության, Հայաստանում շատերը իրենց դավաճանված են զգացել՝ նկատելով, որ Կրեմլը չի ապահովել անվտանգության պարտավորությունների կատարումը Երկրորդ Ղարաբաղյան պատերազմի վերջին փուլերում, որը, ըստ նույն գնահատականի, 2023-ի ուշ շրջանում ավարտվեց Ադրբեջանի կողմից վիճարկվող տարածքի վերանվաճմամբ։
Անկախությունից ի վեր Հայաստանը ծանրապես ապավինել է Ռուսաստանին՝ տնտեսական և ռազմավարական աջակցության համար, լինելով Եվրասիական տնտեսական միության և ՀԱՊԿ անդամ։ Սակայն Ղարաբաղում կրած պարտությունից հետո կառավարությունը վերանայում է Մոսկվայի հետ հարաբերությունների արժեքն ու ուղղությունը։
Պաշտոնական Երևանը շեշտում է, որ ԵՄ ուղին երկարատև է և ենթադրում է կայուն քաղաքական կամք ու հանրային աջակցություն, իսկ անդամակցության ցանկացած որոշում կարող է ընդունվել միայն հանրաքվեի միջոցով։ Միևնույն ժամանակ, ԱՄՆ-ի հետ ստորագրված ռազմավարական շրջանակն ու ԵՄ-ի հետ խորացող համագործակցությունը նշում են Հայաստանի արտաքին քաղաքականության նոր փուլը՝ հետագա կոնկրետ քայլերի սպասումով։