Իրանի ճգնաժամը և տարածաշրջանային դաշինքների վերադասավորումը
Վերջին շաբաթների ընթացքում Իրանի դեմ ԱՄՆ-ի և Իսրայելի լարվածությունը սրել է տարածաշրջանային ուժերի դիրքորոշումները։ Բրիտանական վերլուծական հրապարակումներում նշվում է, որ Վաշինգտոնի գործողությունները Թեհրանի նկատմամբ կորցնում են միջազգային վստահությունը, իսկ Իրանի ռազմական պոտենցիալի մասին իսրայելա-ամերիկյան գնահատականները վիճարկվում են շարունակվող հարձակումների ինտենսիվությամբ։
Այս համատեքստում ուշադրության կենտրոնում են հայտնվել Թուրքիայի, Ադրբեջանի և Պակիստանի միջև վերջին օրերին տեղի ունեցած բարձր մակարդակի շփումները։ Մարտի 17-ին Սաուդյան Արաբիայի մայրաքաղաք Էր-Ռիադում կայացել են Թուրքիայի, Ադրբեջանի և Պակիստանի արտաքին գործերի նախարարների եռակողմ բանակցություններ։
Հաջորդ օրը Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը հեռախոսազրույց է ունեցել Պակիստանի վարչապետ Շահբազ Շարիֆի հետ, իսկ մարտի 20-ին Պակիստանի վարչապետը կապ է հաստատել Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի հետ։ Բոլոր հանդիպումներում քննարկվել է Մերձավոր Արևելքում ստեղծված իրավիճակը և ընդգծվել քաղաքական լուծումների անհրաժեշտությունը։
Թուրքիան հրապարակայնորեն մերժել է Հորմուզի նեղուցի շրջափակմանը մասնակցելու առաջարկները՝ հայտարարելով, որ իր զինված ուժերը չեն ներգրավվի Իսրայելի շահերի պաշտպանության գործում։ Սակայն Անկարայի ակտիվ դիվանագիտությունը վկայում է, որ Իրանի շուրջ ճգնաժամում Թուրքիան ձգտում է առանձին դիրք զբաղեցնել՝ հեռու մնալով ինչպես Վաշինգտոնի, այնպես էլ Թեհրանի ուղղակի ազդեցությունից։
Ադրբեջանի դիրքորոշումը այս գործընթացում մնում է անորոշ։ Իրանի դեմ հարձակումներից երկու շաբաթ առաջ Իսրայելի վարչապետ Բենյամին Նեթանյահուն Ադրբեջանի նախագահին հրավիրել էր Երուսաղեմ պաշտոնական այցի, սակայն Բաքվից հրապարակային արձագանք չի եղել։
Միևնույն ժամանակ, Ադրբեջանի իշխանամետ լրատվամիջոցները ուշադրություն են հրավիրել Հայաստանի ներքաղաքական զարգացումների վրա՝ նշելով, որ անվտանգության հարցերով խորհրդատվություն է տրամադրվում իսրայելցի պաշտոնաթող գեներալի և ղարաբաղյան պատերազմի վետերան-հետախույզի կողմից։
Այս հանգամանքները կարող են ազդել հայ-ադրբեջանական հարաբերությունների կարգավորման վրա՝ կախված Իրանի շուրջ իրավիճակի հետագա զարգացումներից։