Περιορισμένη η ζημιά στο ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, σύμφωνα με αμερικανικές εκτιμήσεις

Ο χρόνος που θα χρειαζόταν το Ιράν για να κατασκευάσει πυρηνικό όπλο δεν έχει αλλάξει από το περασμένο καλοκαίρι, παρά τις επιθέσεις ΗΠΑ και Ισραήλ και δύο μήνες πολέμου, σύμφωνα με τρεις πηγές που γνωρίζουν τις εκτιμήσεις των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών.

Οι εκτιμήσεις παραμένουν σε γενικές γραμμές αμετάβλητες παρότι οι τελευταίες επιχειρήσεις, που ξεκίνησαν στις 28 Φεβρουαρίου, εστίασαν σε συμβατικούς στρατιωτικούς στόχους και ενώ το Ισραήλ έχει πλήξει σειρά σημαντικών πυρηνικών εγκαταστάσεων.

Το γεγονός αυτό υποδηλώνει ότι για να υπάρξει ουσιαστική παρεμπόδιση του προγράμματος της Τεχεράνης ίσως απαιτείται η καταστροφή ή απομάκρυνση του εναπομείναντος αποθέματος ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού (HEU). Παρότι από τις 7 Απριλίου ισχύει συμφωνία κατάπαυσης του πυρός, από τη Δευτέρα ΗΠΑ και Ιράν αναμετρώνται στα Στενά του Ορμούζ, όπου επιβάλλεται διπλός αποκλεισμός από τις δύο χώρες.

Η αντιπαράθεση εμποδίζει τη διέλευση περίπου του 20% των παγκόσμιων προμηθειών πετρελαίου, πυροδοτώντας διεθνή ενεργειακή κρίση. Ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ έχει δηλώσει ότι στόχος των ΗΠΑ είναι να διασφαλίσουν πως το Ιράν δεν θα αποκτήσει πυρηνικό όπλο, μέσα από διαπραγματεύσεις με την Τεχεράνη που συνεχίζονται αλλά αντιμετωπίζουν εμπόδια.

Το Γραφείο του Διευθυντή Εθνικών Πληροφοριών δεν σχολίασε. Δύο από τις πηγές ανέφεραν ότι πριν από τον 12ήμερο πόλεμο του Ιουνίου, οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών εκτιμούσαν πως το Ιράν πιθανότατα θα μπορούσε να παράγει αρκετό ουράνιο κατάλληλο για βόμβα και να κατασκευάσει μια βόμβα σε περίπου τρεις έως έξι μήνες.

Μετά τα αμερικανικά πλήγματα τον Ιούνιο στις εγκαταστάσεις Νατάνζ, Φόρντοου και Ισφαχάν, οι εκτιμήσεις μετατέθηκαν στους εννέα έως δώδεκα μήνες, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές και ένα ακόμη άτομο που γνωρίζει τις σχετικές αξιολογήσεις. Οι επιθέσεις κατέστρεψαν ή προκάλεσαν σοβαρές ζημιές στα τρία εργοστάσια εμπλουτισμού που ήταν γνωστό ότι λειτουργούσαν τότε.

Ωστόσο, ο αρμόδιος οργανισμός του ΟΗΕ δεν μπόρεσε να επαληθεύσει την τύχη περίπου 440 κιλών ουρανίου εμπλουτισμένου έως 60%. Εκτιμά ότι περίπου το μισό βρισκόταν σε υπόγειο συγκρότημα σηράγγων στο Κέντρο Πυρηνικών Ερευνών του Ισφαχάν, χωρίς να μπορεί να το επιβεβαιώσει αφότου ανεστάλησαν οι επιθεωρήσεις.

Ο Διεθνής Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας εκτιμά ότι το συνολικό απόθεμα HEU θα αρκούσε για 10 βόμβες εάν εμπλουτιζόταν περαιτέρω. Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Ολίβια Γουέιλς δήλωσε ότι η «Επιχείρηση Midnight Hammer» εξαφάνισε τις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν και η «Επιχείρηση Epic Fury» οικοδόμησε πάνω σε αυτή την επιτυχία αποδεκατίζοντας την αμυντική βιομηχανική βάση της χώρας.

Πρόσθεσε ότι ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει από καιρό καταστήσει σαφές πως το Ιράν δεν μπορεί ποτέ να αποκτήσει πυρηνικά όπλα. Αμερικανοί αξιωματούχοι, συμπεριλαμβανομένου του προέδρου, αναφέρουν επανειλημμένα την ανάγκη εξάλειψης του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος ως βασικό στόχο του πολέμου.

Με την κατάπαυση του πυρός σε ισχύ αλλά την ένταση να μετατοπίζεται στη ναυσιπλοΐα, το επόμενο διάστημα θα κριθεί από την πορεία των δύσκολων διαπραγματεύσεων και την αντιπαράθεση στα Στενά του Ορμούζ.