Λευκωσία: Η άτυπη Σύνοδος Κορυφής ανοίγει την πρώτη μάχη για το ΠΔΠ 2028–2034
Στη Λευκωσία, οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης περνούν σήμερα στη δεύτερη ημέρα της άτυπης Συνόδου Κορυφής, ανοίγοντας την πρώτη ουσιαστική συζήτηση για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028–2034. Πρόκειται για μια αρχική αλλά σημαντική διαπραγματευτική φάση γύρω από έναν προϋπολογισμό που εκτιμάται κοντά στα 2 τρισεκατομμύρια ευρώ.
Για πρώτη φορά αναμένεται να τεθούν στο τραπέζι σενάρια για νέους ίδιους πόρους, βάσει προτάσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής — ένα κεφάλαιο που παραδοσιακά δυσκολεύει τους ηγέτες.
Στο πακέτο της Επιτροπής του Ιουλίου 2025 περιλαμβάνονται έσοδα από το Σύστημα Εμπορίας Εκπομπών (ETS), τον Μηχανισμό Συνοριακής Προσαρμογής Άνθρακα (CBAM), φόρο στα καπνικά προϊόντα (TEDOR), εισφορά για ηλεκτρονικά απόβλητα (e‑waste) και εισφορά βάσει τζίρου εταιρειών (CORE), αν και το τελευταίο δεν φαίνεται να συγκεντρώνει ευρεία υποστήριξη.
Παράλληλα, στη συζήτηση συνυπολογίζεται η αποπληρωμή του κοινού χρέους του NextGenerationEU. Η συζήτηση, που είχε μετατεθεί από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Μαρτίου, έχει ως κεντρικό ζητούμενο τη δημοσιονομική εξίσωση: πώς θα χρηματοδοτηθεί ένας προϋπολογισμός που πρέπει να ανταποκριθεί σε νέες προτεραιότητες στην ανταγωνιστικότητα και την άμυνα, απαιτώντας ταυτόχρονα νέους ίδιους πόρους και μεγαλύτερη ευελιξία.
Στον πυρήνα βρίσκονται τρία ζητήματα: αυξημένες φιλοδοξίες, περιορισμένα κονδύλια και πολιτική απροθυμία για αύξηση των εθνικών συνεισφορών. Κατά την καθιερωμένη ανταλλαγή απόψεων με την Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Ρομπέρτα Μέτσολα, αναμένεται να τεθεί το αίτημα του Κοινοβουλίου για αύξηση του ΠΔΠ κατά 10%.
Σύμφωνα με τη συζήτηση που διαφαίνεται, ενδέχεται να ασκηθούν πιέσεις ώστε να εγκαταλειφθεί από την πλευρά των ευρωβουλευτών η ιδέα να ξεκινήσει η διαπραγμάτευση μόνο αφότου το Συμβούλιο καθορίσει το συνολικό ποσό του ΠΔΠ και όχι τμηματικά — μια στάση που θα μπλόκαρε τον σχεδιασμό για παρουσίαση του διαπραγματευτικού πακέτου («negobox») στην Ευρωπαϊκή Σύνοδο του Ιουνίου.
Η σημερινή ανταλλαγή θέσεων αναμένεται να δώσει πολιτική κατεύθυνση ενόψει της κατάρτισης του «negobox» τον Ιούνιο. Στόχος παραμένει η επίτευξη συμφωνίας έως το τέλος του 2026, ώστε να αποφευχθούν συζητήσεις μετά τις εκλογές στη Γαλλία και την Ιταλία — σε μια διαπραγμάτευση όπου «τίποτα δεν συμφωνείται μέχρι να συμφωνηθούν όλα».